In juni 2009 publiceerde het Ministerie van Financiën een consultatiedocument met een pakket van mogelijke aanpassingen voor de vennootschapsbelasting. In de daaropvolgende maanden kwamen vele reacties vanuit het bedrijfsleven op verschillende onderdelen van de rentevoorstellen. Staatssecretaris van Financiën De Jager heeft op 5 december 2009 een brief naar de Tweede Kamer gezonden met een beschrijving van de stand van zaken met betrekking tot beide onderdelen.
Verplichte groepsrentebox
Bij nader inzien is de staatssecretaris van mening dat de groepsrentebox verdere studie vergt. Deze studie zal worden verricht door de eerder dit jaar ingestelde Studiecommissie Belastingstelsel. Het knelpunt van de voorgestelde regeling zit volgens de staatssecretaris met name aan de aftrekkant. Dat betaalde groepsrente effectief slechts tegen 5% aftrekbaar is, raakt met name buitenlandse investeerders en zal een negatief effect hebben op nieuwe (buitenlandse) investeringen in Nederland. Omdat de staatssecretaris de groepsrentebox alleen wil invoeren als het investeringsklimaat voldoende kan worden gewaarborgd, is de groepsrentebox voorlopig van tafel.
Renteaftrekbeperkingen
De staatssecretaris geeft aan dat de Bosal-reparatie (aftrekbeperking deelnemingsrente) en de earningsstrippingregels voorlopig van tafel zijn. Beide onderdelen worden ook doorgeleid naar de Studiecommissie Belastingstelsel. De staatssecretaris heeft dit besloten omdat hij risico’s ziet in de Europese houdbaarheid van deze renteaftrekbeperkingen (mogelijke strijdigheid met EU-verdragsvrijheden).
Wel wil de staatssecretaris maatregelen treffen tegen het gebruik van overnameholdings. Het gaat dan om situaties waarbij een overnameholding en de Nederlandse target een fiscale eenheid vormen. De maatregel zal betrekking hebben op zowel groepsrente als externe rente over leningen die verband houden met de overname. De maatregel bepaalt dat die rente in beginsel slechts in aftrek komt op de eigen winst van de overnameholding en niet op de winst van de target. Wel komt er een safe harbour op grond waarvan bij een bepaalde verhouding vreemd vermogen/eigen vermogen van de fiscale eenheid de rente niet in aftrek wordt beperkt. De staatssecretaris kondigt aan dat daarbij rekening zal worden gehouden met het zogenoemde goodwillgat dat zich door de fiscale consolidatie kan voordoen bij het aangaan van een fiscale eenheid.
Aftrek verlies uit buitenlandse vaste inrichtingen
Dit is een geheel nieuw onderwerp. De staatssecretaris stelt voor om verliezen uit buitenlandse vaste inrichtingen niet langer aftrekbaar te laten zijn van de wereldwinst. Wel zouden stakingsverliezen aftrekbaar blijven. In ruil voor deze maatregel zou in de sfeer van de voorkoming van dubbele belasting (dus bij buitenlandse winsten) de onderworpenheidseis komen te vervallen voor zogenoemde ‘actieve’ vaste inrichtingen. Op deze wijze denkt de staatssecretaris een meer gelijke behandeling tussen deelnemingen en filialen te bereiken.
Het verwachte vervolg
De Studiecommissie Belastingstelsel zal naar verwachting in het tweede kwartaal van 2010 rapporteren over de resultaten van de studie. De voorstellen met betrekking tot de overnameholdings en verliezen van buitenlandse vaste inrichtingen worden nader uitgewerkt in een wetsvoorstel dat naar verwachting in het voorjaar van 2010 aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden.